Wat heeft Pavlov met subsidie te maken?

25 juni 2019

Misschien is het gek, maar in mijn ervaring zijn er maar weinig mensen die weten wat subsidie is. Een zak geld om iets mee te doen zul je misschien denken. Niet echt, of misschien een beetje dan. Ik zal het proberen uit te leggen.

Hoe werkt belasting?

We zijn een maatschappij en we hebben met elkaar afgesproken dat we uit ons midden mensen kiezen die ons vertegenwoordigen in de leiding van ons land. Dat heet de overheid. Vervolgens doen we met zijn allen een duit in de centrale pot om dingen van te doen. Dat noemen we belasting. Van dat geld kan de overheid vervolgens dingen kopen zoals wegen, spoorwegen, havens, JSF’s, treinen. Ook kunnen we er dingen van doen zoals hordes mensen in dienst nemen om dat allemaal te onderhouden. Denk maar aan de mensen die de blaadjes opvegen, de bermen maaien, ons beschermen als het nodig, ons nieuwe dingen leren op school, en nog véél meer. We kunnen afspreken dat dingen niet mogen en dan een straf of een boete geven. Maar stel nou dat je juist wél wil dat mensen iets gaan doen, wat doe je dan?

Subsidie als beloning voor goed gedrag

Dat is nou subsidie. De wortel voor het paard. Wil je dat mensen zonnepanelen kopen? Dan geef je subsidie daarop. Wil je dat ondernemers innovatieve dingen gaan doen? Dan geef je daar subsidie voor. Je beloont het goede gedrag in plaats van het verkeerde gedrag te bestraffen. Dat levert veel meer op dan straffen en als het goede gedrag is aangeleerd hoef je niet meer zo veel te belonen. Het lijkt verdacht veel op kinderen opvoeden, vind je ook niet?

wat is subsidie

De hond van Pavlov

Heb je wel eens van de hond van Pavlov gehoord? Die ging kwijlen als je een belletje rinkelde, zelf als je na een tijdje helemaal geen eten meer gaf. Ik hoor je bijna denken: “dat werkt niet op mensen!” Of misschien toch wel?

Skinner-box

Heb je wel eens van een skinner-box gehoord? Je stopt een rat in een kooitje en beloond hem met voedsel voor op het juist moment op het goede knopje drukken. Dat principe stop je vervolgens in spelletjes om spelers langer en vaker te laten spelen. En dat is waarom je zoveel van die spelletjes op je telefoon speelt, ook al weet je dat ze eigenlijk niet zo leuk zijn. Voor als je meer wil weten is hier een informatief filmpje.

De overheid

Terug naar subsidies. De overheid koopt eigenlijk een bepaald gedrag van ons door ons belastinggeld terug te geven voor het juiste gedrag. En dat werkt op alle niveaus van de gemeente, via de provincie en het rijk tot en met hoe de Europese Unie het doet.

Weet je wat ik hoop? Dat de overheid integer genoeg is om ons nooit op de skinner-box manier te manipuleren. Er zijn betere manieren zijn om elkaar te motiveren tot verbetering. Voorlopig doen we het met geld, maar dat moet toch beter kunnen. Vind je ook niet?

Liever persoonlijk contact?